Nieuw mag ook..

Verder met mijn wandeling in Vianen.. ik was aan het einde van de Voorstraat bij de Grote Kerk aangekomen.. een beetje vreemde kerk vond ik.. aangezien de toren duidelijk romaans leek en de kerk gotisch. Dat was gemakkelijk te verklaren zo bleek, toen ik de info eens bekeek..

Deze kerk werd in op de plaats gebouwd waar ooit al een kapel stond.. deze behoorde bij de kerk van Hagestein (een voormalige gemeente in de buurt, in 1986 gefuseerd met Vianen). Bij de stadsaanleg kwam de kapel binnen de stadsmuren te liggen. Hij werd vergroot en werd een zelfstandige parochiekerk.. het grootste deel van de toren (de onderste vier geledingen) dateert nog uit die periode.. rondom 1300 was dat. In 1540 werd Vianen geteisterd door een grote stadsbrand en ook de kerk ging grotendeels in vlammen op. Men herstelde de kerk direct en nam tevens de gespaard gebleven romaanse toren in de gotische herbouw mee.
Helaas was de kerk die dag dat ik er was niet te bezoeken, want binnen schijnt een prachtig praalgraf te zijn van Reinard III van Brederode en zijn echtgenote Philpote van de Marck, beide leden uit belangrijke geslachten voor de stad.

Op het pleintje vóór de kerk zag ik, behalve bovenstaand ronde infobord, ook nog een beeldje.. het werd hier in 1997 geplaatst, is van de hand van Paulus Reinhard en stelt Hendrik van Brederode (1531-1568) voor.. die ook wel ‘De Grote Geus’ genoemd werd..

.. die bijnaam kreeg deze edelman tijdens het voorspel van de Tachtigjarige Oorlog, toen hij zich ontpopte tot één van de leiders van de naderende opstand tegen de Spanjaarden.
(ik vond het vooral leuk, dat z’n hondje ook erbij mocht.. op het beeld, de grote neus naast de grote geus hehe)

Maar ik was dus ietsje te ver doorgewandeld.. en keerde op m’n schreden terug over de Voorstraat, naar het zijstraatje dat ik had móéten nemen.. de Keizerstraat. In het voorbijgaan kiekte ik die stadspomp uit 1662 nog es.. en ook nog een trapgevel en een mooi oud bovenlichtje..

Maar dan toch dat straatje in. Het grappige van dat buurtje waar ik nu door wandelde was, dat het voorál wel nieuwbouw was.. maar soms stond daar dan ineens toch een ouder pandje tussen.. zoals een soort van paardenstal, maar ook een klein Gereformeerd kerkje uit 1930..

.. die waren trouwens níét de rede waarom de route me hierheen stuurde.. dat was dit..

.. ik zie in m’n gedachten jullie opgetrokken wenkbrauwen hahaha! Een beetje uitleg is wel nodig hier.. dit is dus de Weesdijk.. en inderdaad, ooit was hier een weeshuis.. in 1660, ook weer gesticht door die vrouw die ook al die stadspomp liet plaatsen aan de Voorstraat.. Louise Christine van Solms, die dus de voogdes was van Wolfert van Brederode. Rond 1820 kwam het gebouw leeg te staan en een paar decennia later verkocht en gesloopt. Dit hele stuk stad werd toen boomgaard.. bij het Patriciërshuis (uit de 17e eeuw, onderkomen voor diverse invloedrijke personen als bestuurders, burgemeesters en kerkleiders), dat een eindje verderop nog steeds staat.
In de tijdgeest van de zestiger jaren wilde het gemeentebestuur Vianen meesleuren in de vaart der volkeren. De binnenstad moest opengegooid worden voor het autoverkeer.. goede parkeervoorzieningen waren hierbij onontbeerlijk. Burgers (maar ook middenstanders) die in de binnenstad woonden (of hun nering hadden) vochten de plannen met succes aan.. helaas kon nog wel de Weesdijk gesaneerd worden (boomgaard eruit, parkeerplaatsen erin), maar de rest van de plannen werden in 1975, door de aanwijzing tot beschermd stadsgezicht, onmogelijk.

(het Patriciërshuis.. na de notabelen was er nog een tijdje een kostschool in, daarna kwam het in particuliere handen. In de 70-er jaren kwam het in handen van de gemeente, die knapte het op en bracht het in delen in de verkoop)

Aan het einde van de Weesdijk vervolgde ik m’n route over de Korte Kerkstraat naar links.. richting de ‘nieuwe ingang’..

..dit is een in de 70-er jaren nieuw gemaakte toegang tot het oude centrum, middels een brug over de stadsgracht. Vianen breidde zich in die tijd aan de oostkant flink uit en het gemeentebestuur vond dat die wijk een betere verbinding met de binnenstad moest hebben. Zeer tegen de zin van de bewoners daar trouwens.. maar de ingang kwam er tóch. Men had er alleen ook, in de jaren negentig was dat pas, graag een nieuwe stadspoort gebouwd, maar dát zagen de bewoners helemáál niet zitten. Uiteindelijk werd het een soort van nieuwerwetse poort zónder overkapping..

Ik moest aan de rechterkant middels een trappetje afdalen (nog net te zien op de foto hierboven) naar de grasrand langs de stadsgracht.. het eerste dat ik daar zag was een oranjelinde.. het bleek te gaan om een boom die geplant was ter gelegenheid van de 50e verjaardag van de toenmalige koningin Beatrix..

Het tweede wat me opviel was die muur daarachter.. dat leek me een nieuwe muur, al was het dan wel een stadsmuur. De nieuwbouw die hier was, daar was die muur in wezen onderdeel van.. dus dat waren dan eigenlijk een moderne vorm van muurhuizen haha. Ik moest helemaal rondom een hoek doorlopen en dan door een poortje in de muur via een trappetje omhoog.. er bleken alleen meerdere van die poortjes te zijn en ik had eerst dus een verkeerde. Gaf niet, want het was ook leuk om te zien hoe die nieuwe stadsmuur van binnen (en van boven) eruit zag.. ik daalde daarna gewoon weer terug af naar die grasrand bij het water.. Aan de andere kant van de ‘hoek’ ging de nieuwe muur over in duidelijk een veel ouder stuk, de originele muur.. en toen zag ik ook het theekoepeltje waar in de route over gesproken werd.. dáár moest dus het poortje zijn dat ik moest hebben..

.
.

De route ging eigenlijk over het terrein van dat theekoepeltje (een rijksmonument uit de 19e eeuw), maar het hek ervan zat dicht. In dát geval moest ik via de Kloosterstraat terug naar de Korte Kerkstraat om weer bij de Grote Kerk uit te komen. Dat was ook een prima route hoor.. ik zag er nog prachtige dingen.. die halve Kloosterstraat stond vol met bloeiende planten namelijk..

(Zeldenrust stond er als naam op de gevel.. ik snap het.. da’s een hoop water geven hahaha!)

(ik vermoed dat het oude pand een deel van het oorspronkelijke klooster geweest is.. nu omgebouwd tot zalencentrum)

Aan de andere kant (tegenover de kerk) van de Korte Kerkstraat was weer het postkantoor.. ik kwam nu vanaf de achterkant ervan en ontdekte dat het ook een prachtig hek rondom de tuin had. Ik ben gek op metalen sierhekken hehe..

.

M’n route ging nu vóór de kerk langs om even buiten de stadsgracht een lusje te gaan doen, maar ik vond het nu wel eens tijd voor een kopje koffie. En ik had even eerder, toen ik een klein beetje misgelopen was hè, al gezien dat hier een bakker met terras was.. en ze hadden een koffie-met-gebak-aanbieding. Normaal gesproken zou ik dat niet erg een aanbieding vinden, maar met de huidige prijzen in de horeca viel het me toch mee. Dus ik bestelde binnen en ik kreeg een zoemertje mee voor als het klaar was, dan kon ik het binnen gaan halen. De keuze van gebak was.. het gehele assortiment! wow.. bijna te véél keuze voor mij.. maar een fris puntje bosvruchtenkwarktaart gaat er op een mooie warme dag altijd wel in hehe..

Lekker even van de benen geweest, ook altijd fijn.. tijd om weer eens op te stappen. Na nog een fotootje van het kaaswinkeltje aan de overkant.. en een mooie ouderwetse tulpenvaas voor een raam van een woonhuis daar voelde ik me wel helemaal in Hollandse sferen hehe..

.. maar eerlijk? Vianen behoort nog helemaal niet zo lang tot Holland.. het was in den beginne een vrijstaatje.. een belangrijke rol in die ontwikkeling was weggelegd voor de adelijke familie Van Brederode.. ik noemde Hendrik al, van het beeldje voor de kerk. In 1414 werd Walraven I van Brederode door een huwelijk heer van Vianen. De familie behoorde tot de voornaamste adel van Holland.. ze bewoonden het kasteel Batestein hier in Vianen. Ze maakten van de stad een vrije heerlijkheid.. een van de Republiek onafhankelijk deel van het Duitse rijk. Met eigen wetten.. en soms waren die dan minder streng.. waar criminelen misbruik van konden maken. Een ‘vrijstad’ is dan ook niet alleen maar positief.. het trok soms het verkeerde volk aan. In 1679 overleed Wolfert van Brederode, de laatste afstammeling van het geslacht Van Brederode en de laatste heer van Vianen. De heerlijkheid van Vianen werd geërfd door het Duitse huis Lippe (waar de latere prinsgemaal van koningin Juliana, prins Bernhard, nog een afstammeling van was). Pas in 1725 werd Vianen gekocht door de Staten van Holland en West-Friesland (voor zo’n 900.000 gulden) en na het uitroepen van de Bataafse Republiek (1795) werd de stad onderdeel van het gewest Holland. Door allerlei gemeentelijke fusies en herindelingen valt Vianen inmiddels niet meer onder de provincie Zuid-Holland, maar onder Utrecht.

Genoeg geschiedenis.. we wandelen weer eens verder. Langs de Grote Kerk dus, waar onderin die oude toren een poortje is..

Net achter de kerk stond ooit de Landpoort, één van de twee stadspoorten die dus al in de 19e eeuw gesloopt werden. Er staat nog wel een restantje van de oude stadsmuur. Ik verliet er de oude stadskern door de stadsgracht over te steken..

Hierbij keek ik naar links uit over het stuk van de gracht waar ik eerder, over het gras, al langs gewandeld was. Op de hoek achter de kerk zit een Italiaans restaurant die een gondel in het water hadden liggen.. best een mooi plekje..

En terwijl ik het centrum dus even achter me liet..

.. wandelde ik een stukje verder langs de oude trekvaart, die van hier naar Gorinchem loopt. Ook weer een project van die Louise Christine van Solms, die in dat effetjes dat ze voogdes over haar zoon en dus regentes over Vianen was, flink wat dingen voor elkaar gekregen heeft voor de stad..! In 1658 sluiten zij en het bestuur van Gorinchem een overeenkomst om de desbetreffende trekvaart aan te leggen om zo de handel tussen de beide steden beter te laten floreren. Een herdenkingssteen op de oude Keermuur aan het begin van de vaart getuigt van dit feit. Even verderop, langs de Julianastraat, bevindt zich een haalkom.. de vaart was zó smal dat de schepen hier moesten draaien..

(tekst op de steen:

‘LOUISE CHRISTINE GEBOREN GRAVINNE
VAN SOLMS BRAUNFELS GRAVINNE
DOUARIERE VAN HOLLAND BREDERODE
ETC. REGENTES IN HARER SOONS WOLPHARD MINDERJARICHEYT
HEEFT DESE VAERT DOEN
MAECKEN INT JAER 1658′ )

Deze steen werd in 1976 en 2013 gerestaureerd en weer van kleur voorzien.. ’t is volgens mij alwéér nodig hehe.

Tijd om dit stukje van het verslag over deze interessante wandeling af te gaan sluiten. Er volgt natuurlijk nog meer.. al gaat het volgende deel meer over dingen die er níét meer waren, dan wél hehe. Nieuwsgierig?.. blijf maar volgen hè! 😉

32 gedachten over “Nieuw mag ook..

  1. Hoi Mizzke!
    Prachtig, dat straatje met al die bloemen, maar ik zou ze niet graag allemaal moeten water geven in die droogte nu. Maar ja, de naam zegt genoeg hé!
    De koffie met gebak is zeker nog betaalbaar als je ziet wat de prijzen tegenwoordig zijn! En het ziet er lekker uit!
    Groetjes!

    Like

    1. Zo zie je altijd ook nog dingen die helemaal niet op die routebeschrijving staan hè.. ik vind dat leuk. Als het hek bij de theekoepel open geweest was, had ik dat bloemenstraatje niet eens gezien..!
      Het was wél ‘smorgens hè.. het had jóú vast niet gesmaakt..! 😛

      Like

  2. Ik vind dat theekoepeltje zo schattig trouwens ik vind eigenlijk alles mooi in dat stadje. Ik vind al die potten met bloemen wel heel mooi maar ik ben toch blij dat ik ze niet heb. Ik vind nu al dat ik veel bakken en potten water moet geven. Gisteren en vandaag heb ik mijn hortensia’s gesproeid. Gisteren een gedeelte en vandaag de andere helft. Ik heb heel veel hortensia’s en het was duidelijk aan ze te zien dat ze snakten naar water.

    Like

    1. Ja, hortensia’s laten alles algauw hangen als het ze te warm wordt.. ik merk dat hier ook. Maar eigenlijk zijn álle planten wel sipjes nu.. en ik wil nu met dat watertekort ze toch niet teveel sproeien.

      Like

  3. Leuk al die potten bij Zeldenrust, ja met deze hitte, veel sjouwen met gieters! Mooi blog met foto’s weer!

    Like

    1. s Morgens dus in de schaduw.. ’s middags volle zon? Of wellicht schaduw van de Grote Kerk.. zou ook kunnen..! 😉

      Like

    1. Ik probeer altijd wel wát te vertellen, maar niet té veel, wil er hier geen geschiedenisboek van maken. Alleen de dingen vertellen die ertoe doen.

      Geliked door 1 persoon

    1. Goedkoop? ja, gezien de huidige horecaprijzen wel ja. Je kreeg er wel ook geen service voor natuurlijk, moest het allemaal zelf binnen bestellen en afhalen. Maar dat had ik er voor over hehe.. was lekker zitten daar.

      Geliked door 1 persoon

        1. Ja, dat wel.. je zat er leuk ook nog. Ik was alleen, toen die buzzer afging, zó snel naar binnen gelopen, dat ik m’n rugzakje gewoon bij het tafeltje had laten staan.. stom natuurlijk, gelukkig stond ie er nog. Dat is het nadeel van zo’n afhaalsysteem als je alleen bent. 🙂

          Geliked door 1 persoon

  4. een mens staat daar niet altijd bij stil wat zo’n dorp of stad allemaal meegemaakt heeft in de loop der jaren, eeuwen…
    Echt niet duur bij de bakker, zullen andere prijzen zijn dan tea-rooms
    De italiaan heeft het goed gezien, met de gondel op het water

    Like

    1. Nee, kan ook niet álles vertellen, anders wordt het nogal een lange verhandeling hehe.. maar sommige dingen zijn wel interessant.
      Zoals ik bij Jokes reactie al schreef was er geen service aan tafel bij inbegrepen.. dat zal wel schelen hè.
      Mooi plekje hè.. en die gondel maakt het af hehe.

      Like

  5. Verrassend leuk is Vianen! Leuk beeld, met de hond erbij! Boomgaard eruit, parkeerplaats erin… dat zou heden ten dage niet meer kunnen. Mooi allemaal, ook om over de geschiedenis te lezen. Maar het straatje vol met potten stal mijn hart!

    Like

    1. Tegenwoordig wil men de binnensteden juist autovrij maken ook.. dus maar goed dat ál die plannen niet meer door konden gaan daar.. zouden ze alles weer terug moeten draaien nu. 🙂
      Hahaa.. ja dat was ook een hartstikke leuk fleurig straatje hè.. vast ook ooit met een paar potjes begonnen. In Buis-les-Baronnies zouden ze er een bordje naar laten wijzen.. ‘Rue des Fleurs’..! 🙂

      Geliked door 1 persoon

  6. Ik vind dat dat eigenlijk een must moet zijn als men nieuwe wijken bouwt in oud gebied, dat men elementen van vroeger moet behouden als dat mogelijk is. Goes is een gemeente die graag sloopt en vroeger lieten ze gelukkig wel wat staan als het te renoveren was. Het geeft net wat extra’s aan een wijk vind ik.
    Dat die mensen daar nog begraven liggen zeg., Hebben ze echt zoveel grafrechten betaald? 🙂 Mooi stukje laat je weer zien.

    Like

    1. Vond het vooral mooi dat ze die nieuwe muur gebouwd hebben bij die nieuwe huizen.. geeft toch goed weer hoe het ooit was, zónder dat men veel consessies hoefde te doen aan die nieuwbouw. Ook die moderne poortgebouwen vind ik leuk gevonden.. dat er dingen in een vorige eeuw gesloopt zijn, daar kun je als gemeentebestuur weinig meer aan doen.. het oude ding terug bouwen kan gewoon met het huidige verkeer niet meer denk ik.. dit vond ik wel een aardig alternatief. Maar wat oudere gebouwen, als ze nog goed zijn, bewaren en integreren.. da’s inderdaad ook mooi.
      Die in de kerk? geen flauw idee of die daar nog steeds voor moeten betalen hehe.

      Like

  7. Net een cd het info bordje.
    Een mooi standbeeld van Hendrik van Brederode.
    Het is een stad met historie en ook aangepast nieuw.
    Een fris puntje bosvruchtenkwarktaart gaat er zeker wel in. Hans

    Like

    1. Wel een héle grote cd dan.. het was ’n meter in doorsnede denk ik hehe.
      Niet álle nieuwe huizen waren interessant.. maar dat met die muur vond ik wel leuk.

      Geliked door 1 persoon

  8. ‘Zeldenrust’, m’n tuintje, geeft mij meestal rust, MizzD. Koffie leuten was goedkoop (in vergelijking met onze prijzen…)! Een héérlijk stadje!

    Geliked door 1 persoon

  9. Dus eigenlijk was Vianen een soort van aparte staat met andere wetten en eigen regels. Zoals Monaco in Frankrijk of de isle of man in Engeland.

    Like

Reacties zijn gesloten.