Nog leuker dan verwacht..

Een hele tijd geleden stuitte ik eens, bij het zoeken met Google naar opmerkelijke stadhuizen in NL, op eentje met een wel heel aparte voorgevel. Het bleek het stadhuis van Vianen te zijn.. een plaatsje aan de rivier de Lek, waar ik nog nooit geweest was. Toen ik er verder op googelde vond ik ook nog een mooie stadspoort en toen was het voor mij al wel duidelijk: híér wilde ik eens een wandelingetje gaan doen! Nou, dat bleek er nog te zijn ook.. een wandelroute die ‘Vrijstad Vianen’ heette.. niet zo’n lange wandeling, slechts 3,2km.. maar kom, dan had ik het toch eens gezien. En al kijkend wandelen, dat kost altijd toch wel meer tijd dan stevig doorstappen langs polderwegen hè. 😉
Er zou een TOP zijn.. een zogenaamd Toeristisch Overstap Punt.. dat is altijd handig, want daar kun je je auto kwijt. Offe.. nou ja.. meestál dan.. want toen ik afgelopen zaterdagochtend, de 30e juli dus, om een uur of kwart voor 10, bij dat TOP kwam, bij een veerboot-halte over die Lek net buiten het plaatsje, zag ik allesbehalve een parkeerplaats..

Het adres dat bij dat TOP opgegeven werd online, bleek een grote boerderij.. dat terrein durfde ik niet zomaar op te rijden. Dus reed ik zachtjes terug naar waar ik vandaan gekomen was (een dijk) en vroeg aan een meneer die ik een tuinpoortje uit zag komen of er daar érgens een parkeerplaats was. En ja hoor.. die was helemaal niet bij dat veer, maar onderaan de Ringdijk waarover ik aan was komen rijden, alleen dan een klein stukje verderop.. daar hing het bordje..

Oef.. gevonden.. en er was plek zat. Op weg naar het stadje moest ik via een trap die dijk weer op.. daar stond een infobord met zowaar die wandelroute erop die ik wilde gaan doen. Maar die had ik al uitgeprint bij me hehe..

Waar ik eerst naar rechts, naar die veerhalte, was gereden, wandelde ik nu naar links.. door een zogenaamde ‘coupure’ in de dijk.. er hing een infobord over, met een interessante foto erbij van hoe men met planken deze coupure kan sluiten bij hoogwater.. wordt jaarlijks nog een paar keer geoefend..

Maar daar de hoek om, daar kwam al de eerste bezienswaardigheid.. de oude Lekpoort..

Vianen is al een heel oud plaatsje.. zo’n 3400 jaar geleden vestigden zich al mensen op dit plekje aan de rivier de Lek. Maar omdat het gebied gevoelig is voor overstromingen trokken ze ook steeds weer weg. Pas in het jaar 1000 na Chr. kwamen er definitieve nederzettingen. In 1336 kreeg het plaatsje stadsrechten, gegeven door de bouwheer van Vianen, Willem van Duivenvoorde en zijn vrouw Heilwich van Vianen. Hij maakte het tot een vestingstadje, met (deels nog steeds) diverse verdedigingswerken als stadspoorten en -muren.. hiermee kon de bisschop van Utrecht onder druk gezet worden, waardoor Vianen een concurrentiepositie kreeg ten opzichte van Utrecht. Omdat de stad op een strategisch belangrijke plek ligt, daar aan de rivier, werd het later ook een belangrijke schakel in de Nieuwe Hollandse Waterlinie (1870-1945).

De ontmanteling van de vesting zette echter al in met de bezetting door de Spanjaarden in 1547.. in de 19e eeuw is men op grote schaal verder gegaan met de sloop van de ommuring. Voor het toenemende verkeer waren met name de stadspoorten grote obstakels.. de Landpoort en de Oostpoort zijn dan ook al in de 19e eeuw afgebroken, alleen deze Lekpoort ontsprong de dans.. hierin was ooit de gevangenis gevestigd, nu is het een expositieruimte..

Ik moest er natuurlijk doorheen.. en daarna kwam ik op de Voorstraat uit. Ook dit plaatsje is, net als Klundert waar ik eerder wandelde hè, een zogenoemde voorstraatgemeente.. het stratenplan is vrij vierkant aangelegd, dit keer met de Voorstraat als hoofdas, met aan weerszijden parallel eraan de Achterstraat en de Kerkstraat en dwars erop aan de ene zijde de Langendijk/Hofplein en aan de andere de Molenstraat, waarbij die laatste ooit de stadsmuur (mét muurhuizen) voor een groot deel was.
Als hoofdas is die Voorstraat natuurlijk altijd erg belangrijk geweest en dat is nog te zien, er stonden prachtige gebouwen. ’t Was ook meteen na de poort het gezellige centrum van het plaatsje.. met terrasjes en winkels in een voetgangersgebiedje..

.

En daar was dan datgene waardoor ik in Vianen terecht gekomen was.. dat stadhuis met die typische voorgevel..

Het is rond 1425 gebouwd, maar toen had het die gevel nog niet. Het was een éénlaags gebouwtje in bruine baksteen.. later, in 1473, is het uitgebouwd.. zes meter erop en die gevel, in Namense hardsteen, er tegenaan. Boven de voordeur staat ‘Audi Alteram Partam’.. ‘hoor de tegenpartij’.. in het stadhuis werd eeuwenlang ook recht gesproken. In het achterste gedeelte van het stadhuis was oorspronkelijk de kapel van het gasthuis. Na de Reformatie werd de kapel toegewezen aan de katholieken, zij mochten de Grote Kerk immers niet meer gebruiken.
Die hardstenen gevel is in de loop der tijden vaak veranderd.. de daklijn met die kantelen vooral.. ik zag op internet oude foto’s waar het meer een sierlijke rand was. In 1960 heeft men getracht de boel terug te brengen in de oude staat, al staan er op een oud schilderij uit de 18e eeuw 7 kantelen op die rand.. en nu zijn het er nog maar vijf. Men heeft in ’60 ook een paar nieuwe stadswapens bij de oudere gevelstenen aangebracht, die van Lexmond, Meerkerk, Hei- en Boeicop, Ameide, Vianen en Tienhoven.. de familiewapens van Bronckhorst-Batenburg, Van Brederode en Van der Marck onderaan zijn veel ouder..


Een opvallend standbeeld net voor dat stadhuis is ‘Paard’ uit 1989 door Pieter d’Hont.. zal een link zijn naar de erkenning van de Paardenmarkt, als zijnde Nederlands immaterieel cultureel erfgoed sinds 2013. Deze markt is altijd belangrijk geweest voor de hele regio en wordt al sinds 1271 in Vianen gehouden in oktober..

.

Moest volgens m’n wandelroute even hier het zijstraatje in, helemaal langs de zijkant van het stadhuis, dat daar ook nog een torentje had.. want áchter het oude stadhuis (wat overigens nog in ‘dienst’ is, al is dat dan meer in het nieuwe gedeelte dat er tegenaan gebouwd is, met een glazen koppelstuk ertussen. En omdat Vianen (inclusief de gemeentes Everdingen en Hagenstein, die eerder al fuseerden) tegenwoordig onder Vijfheerenlanden valt, samen met Leerdam en Zederik, is het ook één van de ‘kantoren’ waar de bewoners van die fusiegemeente hun burgerzaken kunnen regelen) staat op de overgelegen hoek van de straat daar de Stadswaag.. níét wat ik me er qua gebouw van had voorgesteld, want het was maar eenvoudig, maar kom, zo’n waag heeft voor een stad altijd een belangrijke functie gehad hè..

Teruglopend zag ik in dat straatje (Stadhuisstraat geheten hehe) aan de andere kant op de hoek van een huis een grappig stenen beeldje dat de gevel van dat huis blijkbaar moet beschermen..

En ook nog een huisje met prachtige glas-in-lood-ramen.. daar hou ik van dus dat zie ik altijd wel. Hierna kwam ik weer in die Voorstraat terug uit.. en bekeek ik daar de panden eens wat beter. Eentje, een vrij grote met een indrukwekkend fronton, leek heel erg op een pand dat in de oude binnenstad van Dordt staat (fotootje rechtsonderaan, het pand met de zwarte luiken). Het bleek het voormalige hoofdbureau van politie te zijn.. al werd het huis in 1807 als woonhuis gebouwd, in 1894 werd het kantongerecht en pas in 1950 trok de politie erin. Tegenwoordig is het weer in particulier bezit..

Volgens m’n route zou ik nu langs ‘De Pomp’ komen, een stadspomp uit 1662, die hier werd neergezet in opdracht van Louise Christine van Solms, ze was regentes van Vianen als voogdes over haar zoon Wolfert van Brederode, nadat haar man, Joan Wolfert van Brederode (heer van Brederode,Vianen, Noordeloos en Ameide) vroegtijdig overleed. De Pomp is lange tijd weggeweest uit Vianen, omdat hij moest wijken voor het verkeer. Jarenlang stond ie in de tuin van het Rijksmuseum in Amsterdam (van 1891 tot 1978). In 1979 kwam de Pomp terug.. eerst achter het stadhuis en sinds 1991 weer op deze historische plek. Niet dat ie erg ‘historisch’ behandeld wordt trouwens.. ik zag ‘m eerst over het hoofd.. en kon er nauwelijks een fatsoenlijke foto van nemen, omdat er een viskraam pal tegenaan stond. En een moderne watertap stond aan de andere kant.. de Pomp werkt klaarblijkelijk niet echt meer hehe..

Enfin.. behalve wat er op m’n routeomschrijving allemaal uitgelicht werd aan moois, keek ik sowieso m’n ogen uit hoor.. ik hou bijvoorbeeld erg van dit soort details, zo’n decoratieve dakrand.. dat sla ik niet over met de camera..

.. en het Stedelijk Museum wordt uiteraard wél genoemd, ook omdat dit 17e eeuwse pand van het begin van de 17e eeuw tot aan 1808 gedeeltelijk (de bovenverdieping) in gebruik was als R.K. schuilkerk (tijdens de reformatie mochten de katholieken hun geloof niet meer openlijk belijden, alleen op plaatsen wat vanaf de weg niet te zien was, werden samenkomsten toegestaan.. zo ontstonden de zogenaamde schuilkerken), wat je op die zolderverdieping nog goed schijnt te kunnen zien, maar het mooie gebouwtje waarin duidelijk ooit een verzekeringsbedrijf gevestigd was, níet..

Toen ik er tegenover het voormalige postkantoor (uit 1910) zag..

(inclusief plaquette dat de schrijfster Ina Boudier-Bakker hier ooit gewoond had, haar man was hier directeur van 1917-1922 en het echtpaar woonde boven het postkantoor)
.. kreeg ik door dat ik verkeerd aan het lopen was.. ik was te ver doorgewandeld langs die Voorstraat, had eerder al een zijstraatje in gemoeten. Helemaal niet erg hoor.. want ik wandelde de route toch al niet op volgorde van de nummering.. was bij nummer 21 (de Lekpoort) begonnen ipv 1.. gewoon omdat ik daar als eerste het stadje binnengekomen was. En vóór ik dan terug zou gaan naar dat zijstraatje, nam ik toch éérst ook nog even de tijd om nóg een belangrijk gebouw hier aan het einde van die Voorstraat te bekijken.. de Grote Kerk. Met dié ga ik in het volgende postje over deze leuke stadswandeling verder.

Psje: ik weet niet of de letters van dit postje de grootte hebben die we hier gewend zijn.. er is iets veranderd waardoor ik met het schríjven de lettertjes in ieder geval erg klein zie. Ik vond dat vreemd, dus heb ik een grotere maat aangeklikt, maar nu zie ik dat er tóch, als ik die kleine lettertjes gebruik, als maat ‘standaard’ bij staat. Dus misschien krijg ik nu na het posten wel hele grote letters.. dat zal dan maar eenmalig zijn hoor, maar ik ga het niet weer helemaal overnieuw schrijven hehe. Klinkt allemaal erg digibetisch he, maar dat ben ik dus ook hahahaa!
*** het maakt duidelijk niet veel uit zie ik nu het gepost is.. oefjes!***

.

.

.

.

.

27 gedachten over “Nog leuker dan verwacht..

    1. Ik weet natuurlijk niet hoe dat kan hehe.. ik weet alleen dat de feedreader die ik gebruik soms ook weleens postjes mist van de bloggers die ik volg.. vandaag nog die van Hans Bank. Gelukkig heb je ‘m toch nog gevonden hè! 🙂
      Ja, nog in gebruik.. maar vooral in het nieuwere aangebouwde stuk.

      Like

    1. Naar die P? ja, dat was wel effe zoeken.. niet zo handig, dat die níét meteen bij dat TOP was hoor!
      Apart hè, die gevel.. daar word je echt wel nieuwsgierig naar als je dat online voorbij ziet komen hehe.
      In Dordrecht zijn er nog steeds mensen boos dat het oude postkantoor aan het Begijnhof ooit is gesloopt.. en terecht..! 🙂

      Like

  1. Goh, Vianen, dan denk ik aan verkeersinformatie. Maar wat een leuke verrassing! Mooie poort! En de voorgevel van het stadhuis is typisch. Postkantoren zien er altijd mooi uit, in mijn ervaring.
    Bij Blogger is dat ook zo: als je schrijft zijn het kleine lettertjes maar als je het bericht publiceert ziet het er leesbaarder uit.

    Like

    1. Ja, die ervaring heb ik ook.. oude postkantoren zijn vaak prachtig.. waaróm dat is weet ik eigenlijk niet.

      Het is niet echt erg, dat ik de letters nu veel kleiner zie.. maar dat was inééns.. en ik vreesde dat het na posten ook zo zou zijn. Dus paste ik het aan.. maar tóén zag ik ineens dat ‘standaard’ bij die kleine lettertjes staan en vreesde dat de aangepaste maat koeienletters zouden worden. Maar het bleek dat ik die maat als standaard heb dus.. opgelost. Blij toe, want ik moest anders elke alinea die maat steeds aanpassen.. ergerlijk hehe.

      Geliked door 1 persoon

  2. De gevel van het stadhuis, ik weet niet wat ik ervan moet vinden. Van de voorkant echt prachtig. Van de zijkant gezien ziet het er echt vreemd uit.
    De stad verder van wat ik hier zie, ziet er ook erg uitnodigend uit. Een mooie wandelroute in een mooie stad. Op naar het vervolg van de wandeling.
    Verder kan ik alle letters lezen. Geen probleem dus 🙂

    Like

    1. Ja, vreemd ziet het er wel uit, maar dat vind ik meteen ook het originele eraan.. nog nooit eerder gezien. Al las ik ergens dat het líjkt op het stadhuis van Tholen. Daar ben ik een paar jaar geleden nog es wezen wandelen en ik kan me dat stadhuis daar helemaal niet herinneren.. dus ik vraag me af of we dat toen eigenlijk gezien hebben.

      Like

  3. Vianen zo weet ik weer wat er achter het anwb bord schuilt, ik zie die richtingaanwijzer vaak staan als ik op weg ben naar mijn zus, die in De Bilt woont. Mooie foto’s weer.

    Like

    1. Ja, zo gaat dat hè.. zo zijn wij eens speciaal in Nancy en later in Metz gestopt om die plaatsen eens te bekijken, aangezien we daar altijd langsrijden als we naar het zuiden op vakantie gaan. En dan blijken die plaatsen dus echt wel heel mooi te zijn.

      Like

  4. Een opwekkende titel, ben er klaar voor.
    De dijken hebben het nu zwaar, veel te droog.
    De foto van de poort en de woningen recht vind ik erg mooi geworden.
    Het stadhuis is zeker erg mooi, met het mooie paard ernaast.
    Gelukkig is dit postkantoor gespaard voor de sloop er zijn er veel plat gegooid.
    Nou inderdaad, een verrassing was het zeker, niet geweten dat Vianen zo mooi is.Hans

    Like

    1. Dat doorkijkje? ja, daar was ikzelf ook wel tevreden over. 🙂
      Het paard keek je echt aan.. heb er nog een close-up van, maar kan niet álle foto’s gebruiken.. zou teveel worden.. ik maakte er over de driehonderd..! 🙂

      Like

  5. Wat een leuk stadje is Vianen met al dat moois en dat stadshuis is wel heel bijzonder. Hoe krijg je toch steeds die leuke stadjes gevonden. Bij mijn weten ben ik nog nooit in Vianen geweest maar nu zie ik toch door jouw foto’s het stadje (en ook d.m.v. de kaart die je me stuurde, leuk hoor!)

    Like

    1. Was puur geluk hoor.. voor hetzelfde geld was het behalve die poort en het stadhuis niks geweest (de beide kastelen zijn allebei wél alláng weg), maar het was al bij al best interessant.

      Like

    1. Zeker.. groot was het niet, maar wél leuk.
      Gelukkig doen ze het ja.. want dat laatste stukje had ik dus met die ‘standaard’ getypt.. geen verschil dus. Ik snap nooit waarom dat dan weer veranderd moet worden.. dat je ze als je zit te posten het allemaal heel klein ziet staan, maar kom.. ben al blij dat het geen verschil maakt als het eenmaal gepost is.

      Geliked door 1 persoon

  6. Dat stadhuis heeft inderdaad een bijzondere voorhevel. Een stadje dat het bezoeken waard is.Zo ben ik weer eens virtueel in een plaats geweest waar ik nooit over gehoord had.
    Fijne avond.

    Like

  7. Alles ziet er ok uit
    Vianen, die naam zegt me iets maar k kan niet denken dat ik daar ooit zou geweest zijn 🤔
    Prachtig stadhuis en die poort is ook niet slecht

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s